Boğa piyasası, fiyatların geniş bir alanda ve belirli süre boyunca yükseldiği iyimser dönemi; ayı piyasası ise fiyatların düştüğü ve beklentilerin bozulduğu dönemi anlatır.
Tek bir hissenin veya coinin bir gün yükselmesi boğa piyasası oluşturmaz. Kavram genellikle geniş endeks veya piyasa toplamı için kullanılır.
Boğa ve Ayı Piyasası Nasıl Belirlenir?
Geleneksel piyasalarda geniş bir endeksin en az iki ay içinde yüzde 20 veya daha fazla düşmesi ayı piyasası için kullanılan yaygın ölçüdür. Investor.gov ayı piyasası tanımı bu eşiği genel bir kural olarak verir.
Yüzde 20 sınırı doğa kanunu değildir. Kripto gibi oynak piyasalarda bu büyüklükte hareket daha kısa sürede oluşabilir. Analistler süre, piyasa genişliği ve işlem hacmi gibi ek ölçülere bakabilir.
Boğa Piyasasında Ne Olur?
- Daha fazla varlık yükselişe katılır.
- Risk iştahı ve işlem hacmi artabilir.
- Yeni yatırımcı ve proje sayısı çoğalabilir.
- Değerleme ile temel veri arasındaki bağ zayıflayabilir.
Fiyatın yükselmesi riskin azaldığını göstermez. Aksine aşırı iyimserlik ve FOMO satın alma kararlarını hızlandırabilir.
Ayı Piyasasında Ne Olur?
- Likidite azalabilir ve spread açılabilir.
- Borçlu şirketler veya kaldıraçlı pozisyonlar zorlanabilir.
- Zayıf projelerin finansmana erişimi kesilebilir.
- Güçlü varlıklar da genel satıştan etkilenebilir.
“Her ayı piyasası sonunda bütün varlıklar eski zirvesine döner” iddiası yanlıştır. Endeks toparlansa bile bazı şirket veya coinler kaybı telafi etmeyebilir.
Piyasa dönemi geriye bakınca daha kolay adlandırılır. Dönüş noktasını gerçek zamanlı olarak kesin bilmek mümkün değildir. DCA zamanlamayı bölmeye yardımcı olabilir, fakat kötü varlık ve uzun düşüş riskini ortadan kaldırmaz.
Boğa veya ayı etiketi tek başına işlem planı değildir. Yatırım süresi, nakit ihtiyacı ve varlığın temel durumu değişmeden yalnız piyasa adına bakarak karar vermek, geniş bir ortalamayı kişisel koşullara yanlış biçimde uygulayabilir.