Wallet (kripto cüzdan), blokzincirdeki varlıkları saklayan bir kasa değil, bu varlıklar üzerinde işlem yapmayı sağlayan özel anahtarları yöneten yazılım veya cihazdır. Coinler ağın kayıtlarında durur; cüzdan işlemi imzalar.
Kripto Cüzdan Nasıl Çalışır?
Cüzdan üç temel öğe üretir veya yönetir:
- Genel adres: Varlık almak için paylaşılabilir.
- Özel anahtar: İşlem imzalama yetkisini verir; gizli kalmalıdır.
- Seed phrase: Birden fazla anahtarı yeniden üretmeye yarayan kurtarma kelimeleridir.
Seed phrase’i bilen kişi, cihaz elinde olmasa bile cüzdanı başka yazılımda açabilir. Bu nedenle destek görevlisi dahil hiç kimseyle paylaşılmamalıdır.
Cüzdan Türleri Nelerdir?
| Tür | Örnek yapı | Temel risk |
|---|---|---|
| Saklamalı | Borsa hesabı | Kurum erişimi ve çekim riski |
| Mobil/tarayıcı | İnternete bağlı uygulama | Zararlı yazılım ve sahte imza |
| Donanım | Anahtarı cihazda tutar | Seed kaybı, sahte cihaz, yanlış onay |
| Kâğıt/çevrimdışı | Anahtar fiziksel ortamda | Hasar, kopyalama ve kullanım hatası |
“Kendi anahtarın değilse coinin değil” sözü saklama riskini anlatır; fakat kendi anahtarını yönetmek de hata sorumluluğunu kullanıcıya taşır.
Cüzdan Seçerken Neye Bakılır?
Bitcoin.org cüzdan seçici, kontrol, doğrulama, şeffaflık ve ortam gibi ölçütlerle farklı cüzdan yapılarını karşılaştırır.
Seçimde şu sorular önemlidir:
- Özel anahtar kimde?
- Uygulamanın kaynak kodu ve güncelleme geçmişi açık mı?
- Desteklenen ağ ile gönderilecek token aynı mı?
- Kurtarma testi nasıl yapılacak?
- İşlem imzalanırken adres ve tutar cihaz ekranında görülebiliyor mu?
Cüzdanın marka adı tek başına güvenlik sağlamaz. Sahte uygulama, kötü amaçlı tarayıcı eklentisi ve sınırsız token izni yaygın risklerdir. Kurulum adımları ve yedekleme planı için kripto cüzdan açma rehberini inceleyebilirsiniz.
Yeni cüzdan kullanmadan önce küçük tutarlı gönderme ve geri alma testi yapmak, adres ve ağ seçimini doğrulamaya yardımcı olur. Test işlemi sonraki transferin garantisi değildir; yalnız kurulum hatasını düşük tutarla fark etme imkânı verir.