Piyasa değeri (market capitalization), bir varlığın güncel birim fiyatı ile dolaşımdaki toplam adetinin çarpımıdır. Kripto paralarda ve şirket hisselerinde göreli büyüklüğü karşılaştırmak için kullanılır.
Piyasa değeri = fiyat × dolaşımdaki arz
Piyasa Değeri Nasıl Hesaplanır?
Bir tokenın fiyatı 2 TL ve dolaşımdaki arzı 500 milyon adet ise piyasa değeri:
2 TL × 500 milyon = 1 milyar TL
Başka bir token 100 TL olabilir; dolaşımda yalnız 1 milyon adet varsa piyasa değeri 100 milyon TL’dir. Birim fiyatı yüksek olan token bu örnekte daha küçük projedir.
Bu nedenle “coin 1 kuruş, Bitcoin fiyatına gelirse zengin olurum” hesabı yanlıştır. Fiyatın o seviyeye çıkması için gereken toplam piyasa değeri arzla birlikte hesaplanmalıdır.
Piyasa Değeri Kasadaki Para mı?
Hayır. Bir tokenın piyasa değeri 1 milyar TL ise projede 1 milyar TL nakit bulunduğu anlamına gelmez. Son işlem fiyatı bütün dolaşımdaki tokenlarla çarpılır.
Büyük satış emri likiditeyi aşarsa fiyat düşer; bütün tokenlar ekrandaki fiyattan satılamaz. Bu yüzden likidite ve işlem derinliği piyasa değeriyle birlikte okunmalıdır.
Dolaşımdaki Arz ve FDV Farkı
Dolaşımdaki arz bugün piyasada bulunan tokenları gösterir. Henüz kilitli veya gelecekte üretilecek tokenlar dahil edildiğinde tam seyreltilmiş değerleme (FDV) hesaplanır.
FDV piyasa değerinden çok yüksekse, gelecek token açılışları mevcut sahiplerin payını seyreltebilir. Fakat kilitlerin süresi ve dağıtım amacı görülmeden FDV tek başına karar verdirmez.
Investor.gov piyasa değeri açıklaması, kavramın şirket büyüklüğünü sınıflandırmada kullanımını açıklar. Kripto tarafında formül aynıdır; dolaşım verisinin doğruluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Piyasa değeri “ucuz” veya “pahalı” ölçüsü değil, büyüklük ölçüsüdür. Değerleme için gelir, kullanım, token arzı, likidite ve yönetişim birlikte incelenir.
Veri siteleri dolaşımdaki arzı farklı yöntemlerle hesaplayabilir. Proje ekibinin kontrolündeki cüzdanlar, köprülenmiş tokenlar veya yakım işlemleri sonuçta fark yaratabilir. Büyük karar öncesinde arz verisi birden fazla kaynaktan doğrulanmalıdır.