Proof of Reserves (rezerv kanıtı), bir kripto borsasının müşteri varlıklarını bire bir karşılayacak kadar rezervi gerçekten kasasında tuttuğunu, zincir üstü verilerle ve kriptografik yöntemlerle kanıtlamaya çalıştığı şeffaflık raporudur.
Nasıl Çalışır?
Borsa belirli bir anda iki şeyin fotoğrafını çeker: kontrol ettiği cüzdanlardaki varlıklar ve kapsama alınan müşteri bakiyeleri. Bakiyeler, Merkle tree (Merkle ağacı — binlerce kaydı tek bir özet koda indiren kriptografik yapı) ile özetlenir. Böylece siz de kendi bakiyenizin o özete dahil olduğunu, başkalarının bakiyesini görmeden doğrulayabilirsiniz. Bazı raporlarda bu fotoğraf bağımsız bir denetçi tarafından kontrol edilir.
Somut Örnek
FTX’in Kasım 2022’deki çöküşünden sonra rezerv kanıtı, merkezi borsaların sık kullandığı bir şeffaflık aracına dönüştü. Bir raporda BTC, ETH veya stablecoin bakiyeleri için yüzde 100’ün üzerinde oran görebilirsiniz. Bu oran yalnız raporun kapsadığı varlıkları, müşteri bakiyelerini ve ölçüm anını anlatır.
Neden Önemli — ve Sınırı Ne?
Önemi açık: paranızı emanet ettiğiniz platformun belirli cüzdanları ve müşteri bakiyelerini karşılaştırabildiğiniz somut bir sinyal verir. Fakat bu, tam finansal denetim değildir. Müşteri bakiyeleri Merkle ağacına dahil edilse bile şirketin kurumsal borçları, bilanço dışı yükümlülükleri, varlıkların kime ait olduğu ve ölçümden sonra yapılan transferler kapsam dışında kalabilir. Coinbase’in rezerv kanıtı açıklaması da zincir dışı faaliyetler ile tüm yükümlülüklerin görünmeyebileceğini belirtiyor.
Bu yüzden rezerv kanıtını “borsa batmaz” belgesi olarak değil, dört soruluk bir kontrol olarak okuyun: rapor bağımsız mı, yükümlülük kapsamı açıklanmış mı, kullanıcı kendi bakiyesini doğrulayabiliyor mu ve rapor ne kadar güncel? Düzenli ve doğrulanabilir rapor olumlu bir işarettir; lisans, saklama yapısı ve tam mali tablo incelemesinin yerini tutmaz.
Borsa iflasında paranıza ne olduğunu ve bu raporların nasıl okunacağını kripto borsası batarsa paranız ne olur? rehberinde ayrıntısıyla bulabilirsiniz.
İki büyük platformun rezerv şeffaflığı ve saklama ödünleşimi MEXC mi Binance mı? karşılaştırmasında yan yana ele alınıyor.
İlgili terimler: Soğuk Cüzdan, Wallet, Stablecoin.