Stablecoin (sabit coin), fiyatını dolar, euro veya başka bir referans varlığa yakın tutmak üzere tasarlanan kripto varlıktır. “Sabit” kelimesi hedefi anlatır; tokenın her an aynı değerde kalacağını veya risksiz olduğunu garanti etmez.
Stablecoin Nasıl Çalışır?
Üç temel model bulunur:
| Model | Sabitlik yöntemi | Başlıca risk |
|---|---|---|
| Rezerv destekli | Nakit ve kısa vadeli varlık rezervi | İhraççı, banka ve itfa riski |
| Kripto teminatlı | Akıllı sözleşmede fazla teminat | Teminat düşüşü ve yazılım riski |
| Algoritmik | Arz ve teşvik mekanizması | Güven kaybında hızlı çözülme |
USDT ve USDC dolar referanslı, merkezi ihraççılı örneklerdir. DAI gibi bazı tokenlar ise zincir üstü teminat mekanizmaları kullanır.
Stablecoin Ne İçin Kullanılır?
Stablecoinler borsalarda ortak işlem çifti, ülkeler arası transfer aracı ve DeFi protokollerinde teminat olarak kullanılabilir. Bankaya para çekmeden kripto piyasasında dolar benzeri bir birimde beklemeyi de sağlar.
Fakat banka mevduatıyla aynı ürün değildir. Token sahibi, ihraççıdan doğrudan itfa hakkına her zaman sahip olmayabilir. Minimum itfa tutarı, ülke kısıtı ve aracı platform koşulları bulunabilir.
Stablecoin Riski Nasıl Kontrol Edilir?
BIS stablecoin çalışmaları, ödeme kolaylığının yanında finansal istikrar ve düzenleme risklerine dikkat çeker.
Bir stablecoin için şu sorulara bakın:
- Rezerv hangi varlıklardan oluşuyor?
- Rapor ne sıklıkla ve kim tarafından hazırlanıyor?
- Token hangi ağlarda bulunuyor?
- Adres dondurma yetkisi var mı?
- Bir doların altına indiğinde gerçek itfa mekanizması nasıl çalışıyor?
Proof of reserves rezervin bir bölümünü gösterebilir, ancak bütün borçları kanıtlamaz. Stablecoinlerin doları nasıl güçlendirebildiğini stablecoin çağı analizinde ayrıntılı okuyabilirsiniz.
Aynı stablecoin farklı ağlarda ayrı token sözleşmeleriyle bulunabilir. Gönderim öncesinde hedef platformun ağı ve sözleşme adresini desteklediği kontrol edilmelidir. Yanlış ağ seçimi veya sahte token, fiyat sabit kalsa bile varlığa erişimi kaybettirebilir.